Logo stylisé de Xnotes, lettre X blanche sur fond bleu

1. سورة النور (الآية 31)

النص العربي:


﴿وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا ۖ وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ ۖ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ ...﴾ [1]


Türkçe çeviri


Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar, iffetlerini korusunlar. (Yüz ve el gibi) kendiliğinden görünenler kısımları müstesna, zinalarını (ziynetlerini) ve süslerini başkalarına göstermesinler. Başörtülerini yakalarının üzerine kadar salsınlar. Zinalarını (ziynetlerini) sadece kocalarına.




2. سورة الأحزاب (الآية 53)

النص العربي:


﴿وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ۚ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ﴾ [1]


Türkçe çeviri


"Peygamber'in hanımlarından bir şey isteyeceğiniz zaman, onları perde arkasından isteyin. Bu, hem sizin kalpleriniz, hem de onların kalpleri için daha temiz bir yoldur." [1]




3. سورة الأحزاب (الآية 59)


﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ۚ ذَلِكَ أَدْنَىٰ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا﴾[1]

Türkçe çeviri:


"Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve müminlerin kadınlarına söyle, dış elbiselerini üzerlerine alsınlar. Bu, onların tanınıp rahat edilmeleri (eziyetarılmamaları) için en uygun olanıdır. Allah çok bağışlayıcıdır, merhamet sahibidir."



İslam’da Hicabın (Başörtüsü ve Tesettürün) Farziyeti ve Mahiyeti

Son zamanlarda bazı çevreler, Kur’an-ı Kerim’in emirlerini modern dünyaya uyarlama gayretiyle hicabın (tesettürün) dindeki yerini inkar etme veya sınırlarını daraltma eğilimindedir. Ancak Kur'an ayetleri, dil kuralları (Arapça) ve sahabe uygulamaları incelendiğinde, örtünmenin kesin bir emir olduğu ve kadının iffetini korumayı amaçladığı açıkça görülür.


1. Ahzâb Suresi 53. Ayet: "Perde Arkasından İsteyin" Emrinin Hikmeti

Ayet: "Peygamber’in hanımlarından bir şey isteyeceğiniz zaman, onları perde arkasından (min verâi hicâb) isteyin..."

  • Neden Perde Arkası? Bu ayet her ne kadar başlangıçta Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) pak hanımları için inmiş olsa da, taşıdığı illet (gerekçe) geneldir. Ayetin devamında Allah Teâlâ, "Bu, hem sizin kalpleriniz hem de onların kalpleri için daha temizdir" buyurmaktadır.
  • Yüzün Önemi: İnsanlar arasındaki iletişim, çekim ve tanıma ilk olarak yüz (çehre) vasıtasıyla gerçekleşir. Yüz, kadının güzelliğinin ve kimliğinin merkezidir. Kalplerdeki vesveseyi, kötü niyetleri ve harama bakma arzusunu kökten engellemek için Allah, en yüksek iffet standardı olarak Peygamber hanımlarıyla perde arkasından konuşulmasını emretmiştir. Buradaki gaye, kadının sesini duyururken bile fiziksel olarak yabancı erkeklerin radarına girmesini engellemek, kalbi temizliği korumaktır.


2. Hımâr (Başörtüsü) Nereden Başlar ve Nasıl Bağlanır?

Nûr Suresi 31. ayette geçen "Velyadribne bi-humurihinne alâ cuyûbihinne"ifadesi teknik olarak örtünmenin şeklini açıklar:

  • Hımâr (خمار) Nedir? Klasik Arapça sözlüklerinde ve tefsirlerde Hımâr, "başın üstünü (saçı ve başı) örten şey" demektir. (Şarabın aklı örtmesine 'hamr' denmesi de aynı köktendir). Dolayısıyla hımâr, aşağıdan yukarıya değil, yukarıdan (başın üzerinden) aşağıya doğru salınan bir örtüdür.
  • Ceyb (جيب) Nedir? Ayette geçen Cuyûb, yakaların açıldığı, boyun ve göğüs dekoltesinin göründüğü göğüs yırtmacıdır.
  • "Yadribne" (Vursunlar/Salsınlar) Kelimesinin Anlamı: Ayet, başın üzerinden başlayan örtünün, yukarıdan aşağıya doğru indirilerek göğüs hizasına kadar vurulmasını (kapatılmasını)emreder. Örtü aşağıdan yukarıya doğru çekilmez.


3. Başın Üstünden Göğse Salınan Örtü Yüzü Kapsar mı?

Arap dili mantığı ve müfessirlerin görüşüne göre, başın üzerinden salınarak göğsü kapatan bir örtü (hımâr) doğası gereği yüzü de içine alır veya yüzün de örtülmesi gerektiğine işaret eder.

  • İbni Abbas ve Taberî Tefsiri: Büyük sahabe İbn Abbas (r.a.), Ahzâb 59'daki "Cilbablarını üzerlerine sımsıkı alsınlar" ayetini açıklarken; kadının örtüsünü başının üstünden indirip, sadece tek bir gözü açık kalacak şekilde yüzünü kapatmasını tarif etmiştir.
  • Mantıki Çıkarım: Eğer bir örtü başın tepesinden başlayıp göğse kadar iniyorsa, yüzü açık bırakmak özel bir çaba gerektirir. İslam alimlerinin çoğunluğuna göre, fitne zamanlarında veya kadının güzelliğinin (yüzünün) dikkat çekeceği durumlarda, yüzün de bu örtüye dahil edilmesi iffetin tam anlamıyla korunması için esastır. Kadın yüzünden tanınır; ancak İslam, kadının yabancı erkekler tarafından fiziksel güzelliğiyle "tanınmasını ve değerlendirilmesini" değil, iffetiyle bilinmesini (Ahzâb, 59: "Bu onların tanınıp eziyet edilmemeleri için daha uygundur") istemiştir. buradaki "tanınma", "hür ve iffetli bir mümin kadın" olarak bilinmedir, yüz hatlarının sergilenmesi değildir.

Özetle; Kur'an-ı Kerim'de emredilen tesettür, kadını metalaşmaktan koruyan ilahi bir kalkandır. Örtü başın üstünden başlar, yüzü ve göğsü muhafaza edecek şekilde aşağıya indirilir. Amaç, kalpleri fitneden ve haramdan en temiz şekilde korumaktır.




Eğer isterseniz, bu konuyu inkar edenlerin sıklıkla öne sürdüğü belirli iddialara (argümanlara) karşı nokta atışı ayet ve hadislerle ek reddiyeler de hazırlayabilirim. Hangi noktaya yoğunlaşalım?



Hz. Aişe’nin (r.a.) Rivayetleri Işığında Hicabın Farziyeti ve Yüzün Örtülmesi

Hicabın (tesettürün) mahiyetini ve sınırlarını inkar edenlere karşı en güçlü deliller, ayetlerin inişine bizzat şahit olan Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) değerli eşi ve Ümmü'l-Müminîn (Müminlerin Anneleri) Hz. Aişe (r.a.)vasıtasıyla bizlere ulaşmıştır. Hz. Aişe’nin bu rivayetleri, örtünün yukarıdan aşağıya doğru salındığını ve yüzün de bu örtüye dahil olduğunu şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya koymaktadır.


1. Nûr Suresi 31. Ayetin Nüzulü ve Yüzlerin Örtülmesi

Peygamberimiz’in (s.a.v.) eşi Hz. Aişe (r.a.) şöyle rivayet etmiştir:


«يَرْحَمُ اللَّهُ نِسَاءَ المُهَاجِرَاتِ الأُوَلَ، لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ: {وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ} شَقَّقْنَ مُرُوطَهُنَّ فَاخْتَمَرْنَ بِهَا»

"Allah ilk muhacir kadınlara rahmet etsin. 'Başörtülerini yakalarının üzerine kadar salsınlar' (Nûr, 31) ayeti indiği zaman, hemen dış elbiselerini/kumaşlarını yırttılar ve onunla başlarını ve yüzlerini örttüler (ihtemerne bihâ)." (Buhari, Tefsir, 24)

  • Dil ve Fıkıh Analizi: Hadiste geçen "İhtemerne" (فاخْتَمَرْنَ) ifadesi, örtüyü başın üstünden salıp yüzü ve boynu bütünüyle muhafaza altına almak demektir. Sahabe hanımları ayeti duyar duymaz örtüyü aşağıdan yukarıya değil, başlarının üstünden aşağıya doğru salmışlar ve yüzlerini de kapsayacak şekilde kapanmışlardır.


2. İfk Hadisesi: "Cilbabımla Yüzümü Örttüm" Delili

Peygamberimiz’in (s.a.v.) eşi Hz. Aişe (r.a.) meşhur İfk Hadisesi'nde, çölde yalnız kaldığı sırada Safvân b. Muattal ile karşılaşma anını şöyle aktarmaktadır:


«وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الحِجَابِ، فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي، فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي»

"...Safvân, hicab ayeti indirilmeden önce beni görmüş olduğu için tanıdı. Onun 'İnnâ lillâh...' diyerek istiğcâ getirdiğini duyarak uyandım ve hemen cilbabımla yüzümü örttüm (fe-hammerte vechehî bi-cilbâbî)." (Buhari, 4141; Müslim, 2770)

  • Fıkhî Çıkarım: Bu sahih hadis açıkça gösteriyor ki; hicab ayetinden önce kadınların yüzü açıktı, ancak hicab ayeti indikten sonra kadınların yüzlerini yabancı erkeklere karşı örtmeleri farz kılınmıştır. Allah Resûlü'nün eşi Hz. Aişe, yabancı bir erkeğin sesini duyar duymaz ilk refleks olarak yüzünü kapatmıştır.


3. Hac İbadeti (İhram) Sırasındaki Uygulama

Peygamberimiz’in (s.a.v.) eşi Hz. Aişe (r.a.) hac ibadeti sırasında yabancı erkeklerin varlığında nasıl örtündüklerini şöyle anlatmıştır:


«كَانَ الرُّكْبَانُ يَمُرُّونَ بِنَا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحْرِمَاتٌ، فَإِذَا حَاذَوْا بِنَا سَدَلَتْ إِحْدَانَا جِلْبَابَهَا مِنْ رَأْسِهَا عَلَى وَجْهِهَا، فَإِذَا جَاوَزُونَا كَشَفْنَاهُ»

"Biz Resûlullah (s.a.v.) ile birlikte ihramda iken yanımızdan binekli erkekler geçerdi. Onlar bizimle hizaya geldiklerinde, her birimiz cilbabını başının üstünden yüzünün üzerine doğru salıverirdi (sedeledi). Onlar bizi geçip gidince de yüzümüzü tekrar açardık." (Ebu Davud, 1833; İbn Mace, 2931)

  • Anlamı: Normal şartlarda ihramlıyken kadının yüzünü açması esas olmasına rağmen, Müminlerin Anneleri, yabancı erkekleri gördüklerinde örtüyü yukarıdan aşağıya (başın üstünden yüzün üstüne) salarak yüz hatlarını gizlemişlerdir.




İnkarcılara Karşı Teolojik Özet (Hülasa)

Eğer iddia edildiği gibi hicab sadece saçı kapatmaktan ibaret olsaydı ve yüzün örtülmesi dinde yer almasaydı:

  1. Peygamber Efendimiz’in eşi Hz. Aişe ihramda bile erkekleri görünce örtüsünü yukardan aşağıya doğru yüzüne salmazdı.
  2. Sahabe hanımları ayet indiğinde eteklerini yırtıp yüzlerini peçe gibi kapatmazlardı.
  3. Ahzâb 53'teki "Perde arkasından isteyin" emri anlamsız kalırdı; zira fitnenin, güzelliğin ve iletişimle tanınmanın merkezi saç değil, yüzdür.

İslam, kadını yabancı gözlerin nesnesi olmaktan çıkarmış; başın üstünden başlayıp göğse inen ve yüzün iffetini koruyan bu örtüyle ona hakiki değerini vermiştir.





Share this text on X


Views: 48